مبانی شبکه برای کاربران سرور

پورت شبکه چیست؟ پورت‌های مهم هاستینگ، SSH، وب، ایمیل و DNS

پورت مشخص می‌کند روی یک IP با کدام سرویس صحبت می‌کنیم. فهم پورت‌ها برای رفع خطاهای SSH، سایت، ایمیل، DNS، دیتابیس و فایروال ضروری است.

IP مثل آدرس ساختمان است و پورت مثل شماره اتاق یا در ورودی سرویس. وقتی می‌گوییم سایت روی HTTPS باز می‌شود یعنی معمولاً مرورگر به IP سرور و پورت 443 وصل می‌شود.

پورت شبکه چیست؟

هر سرور می‌تواند سرویس‌های زیادی داشته باشد: وب‌سرور، SSH، ایمیل، دیتابیس و DNS. پورت عددی بین 0 تا 65535 است که سرویس مقصد را مشخص می‌کند. بعضی پورت‌ها شناخته‌شده هستند، مثل 80 برای HTTP، 443 برای HTTPS و 22 برای SSH.

فرق TCP و UDP

پروتکل ویژگی کاربرد
TCP ارتباط قابل اعتماد و ترتیبی وب، SSH، ایمیل، دیتابیس
UDP سبک‌تر و سریع‌تر، بدون تضمین TCP DNS، VoIP، بازی، بعضی VPNها

پورت‌های مهم هاستینگ

پورت سرویس توضیح
22 SSH ورود مدیریتی لینوکس؛ بهتر است محدود شود.
80 HTTP وب بدون SSL و ریدایرکت به HTTPS.
443 HTTPS وب امن با SSL/TLS.
53 DNS پاسخ DNS روی TCP/UDP.
25 SMTP ارسال ایمیل بین سرورها؛ گاهی توسط دیتاسنتر بسته است.
587 Mail Submission ارسال ایمیل توسط کاربر با احراز هویت.
993 IMAPS دریافت ایمیل امن.
3306 MySQL نباید عمومی باز باشد مگر با محدودیت.
2083 cPanel ورود امن cPanel.
2087 WHM مدیریت WHM با SSL.
2222 DirectAdmin پورت رایج DirectAdmin.

بررسی پورت در لینوکس

sudo ss -tulpen
sudo ss -tlpen | grep ':80'
nc -vz example.com 443
curl -I https://example.com

اگر Connection refused می‌بینید، معمولاً سرور پاسخ داده ولی سرویسی روی آن پورت نیست. اگر timeout می‌بینید، معمولاً firewall، route یا فیلتر مسیر مانع است.

امنیت پورت‌ها

  • فقط پورت‌های لازم را باز بگذارید.
  • پورت‌های مدیریتی مثل SSH، WHM و دیتابیس را محدود کنید.
  • Redis و دیتابیس را عمومی باز نگذارید.
  • برای SSH از کلید، محدودیت IP و Fail2Ban استفاده کنید.
  • باز بودن پورت را با امنیت سرویس اشتباه نگیرید.
sudo ufw allow 80/tcp
sudo ufw allow 443/tcp
sudo ufw allow from 203.0.113.10 to any port 22 proto tcp
sudo ufw status numbered

سوالات متداول پورت شبکه

آیا تغییر پورت SSH امنیت کامل می‌دهد؟

خیر؛ فقط اسکن‌های ساده را کم می‌کند. امنیت واقعی با کلید SSH، محدودیت IP و فایروال ایجاد می‌شود.

TCP و UDP چه فرقی دارند؟

TCP قابل اعتماد و ترتیبی است؛ UDP سبک‌تر است و برای DNS، VoIP و بازی‌ها زیاد استفاده می‌شود.

چرا پورت باز است ولی سایت بالا نمی‌آید؟

ممکن است سرویس روی پورت گوش ندهد، DNS اشتباه باشد یا برنامه خطا داشته باشد.

همه پورت‌ها را ببندیم؟

اصل امنیت این است که فقط پورت‌های لازم باز باشند.

چطور بفهمم چه سرویسی روی پورت گوش می‌دهد؟

در لینوکس از ss -tulpen و lsof -i استفاده کنید.

جمع‌بندی: وقتی مفهوم IP، پورت، TCP/UDP، سرویس و firewall را بفهمید، خطاهایی مثل قطع SSH، باز نشدن سایت، ارسال نشدن ایمیل و پاسخ ندادن DNS را بسیار سریع‌تر پیدا می‌کنید.